aurea

26 lipca 2018

Brak komentarzy

Na czym opiera się innowacyjność kraju?

innowacyjnosc-kraju

 

W naszych głowach zakorzeniony jest pogląd, że za ogólny postęp technologiczny i społeczny odpowiadają uchodzące za wybitne jednostki pokroju Elona Muska. Tymczasem największe osiągnięcia stanowią często efekt pracy zespołowej, a powodzenie i ilość takich innowacyjnych projektów może zależeć od kultury społeczeństwa, w którym powstają.

Kultura innowacji zamiast wybitnych jednostek

W drugiej połowie XX wieku holenderski uczony Geert Hofstede przez lata prowadził badania dla firmy IBM. W pewnym momencie postanowił przeanalizować działanie własnej organizacji, zadając pytania jej pracownikom. Metodą ankietową udało mu się zrealizować badanie w 40 krajach, w których IBM otwarło swoje filie. Na bazie tych doświadczeń Hofstede opracował model potencjału innowacyjności kultury, który składał się z czterech (a obecnie już 6) wymiarów [1].

Bieguny tych wymiarów stanowią pewne zakorzenione w danym społeczeństwie lub organizacji wzory i wartości, które sprzyjają lub przeszkadzają w opracowywaniu i wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań [2].

Wymiary innowacyjności

Pierwszym takim stymulującym innowacyjność wymiarem okazał się indywidualizm-kolektywizm, czyli to w jakim stopniu dana społeczność opiera się na wzajemnych powiązaniach, a w jakim na działaniach jednostkowych. Oznaczają one większą samodzielność i autonomię, w związku z czym częściej spotykają się też z gratyfikacją ze strony “zarządzających” (co stymuluje innowacyjność). Indywidualizm oznacza także większą samodzielność i popyt na innowacyjne produkty, za pomocą których konsumenci będą chcieli się wyróżnić.

Kolejna stworzona przez Hofstedego kategoria to dystans władzy. Oznacza on poziom nierówności występujący w społeczeństwie lub zbiorowości (głównie między rządzącymi i zarządzanymi). Przy niskim dystansie pojawiają się cechy takie jak brak hierarchiczności, poziome stosunki społeczne, przedkładanie zaufania nad kontrolę. Tego typu warunki generują większe zaangażowanie pracowników i obywateli w sprawy organizacji lub państwa. Tym samym sprzyjają również innowacyjności.

Męskość i kobiecość danej zbiorowości ludzi określana jest natomiast na podstawie podziału ról i dominujących w niej cech przypisywanych zwykle danej płci. W przypadku społeczeństw kobiecych ważne będą: relacje z przełożonym, współpraca, miejsce zamieszkania, gwarancja zatrudnienia. Społeczeństwa męskie charakteryzują się natomiast przywiązaniem do zarobków, uznania, awansu i wyzwania. Podział ten może, ale nie musi wpływać na innowacyjność danej kultury.

Ostatnim, ale być może najważniejszym wymiarem innowacyjności kultury pozostaje unikanie niepewności. Im jest wyższe, tym więcej pojawia się zasad i regulaminów, które czynią życie społeczności bardziej przewidywalnym i pewnym. Innowacyjność potrzebuje natomiast swobody rozwoju, możliwości zmiany podejścia i przedefiniowania pomysłów. Administracyjne przepisy i schematy mogą po prostu zdusić ją w zarodku.

Długoterminowość i wytrwałość to nowy klucz do sukcesu

W krajach anglosaskich za innowacyjność opowiadają właśnie wymienione wcześniej cechy (indywidualizm, niski dystans władzy, małe unikanie niepewności). Warto zwrócić jednak uwagę na kolejny wymiar, który z czasem dołączył do stworzonego przez Hofstedego modelu. Jest nim długoterminowość.

Nastawienie nie na bieżącą sytuację, ale zaplanowany, odległy cel, pozostaje charakterystyczne dla innowacyjnych przecież krajów zachodnich (Niemcy, Szwajcaria) ale również azjatyckich (Chiny, Japonia, Korea Południowa). Długoterminowość oznacza bowiem umiejętność odroczenia nagrody aż do realizacji zadania, wytrwałość, gospodarność i odpowiedzialność. A jak przecież wiemy, innowacyjny pomysł nie jest wiele wart, jeśli nie zostanie skutecznie urzeczywistniony.

Niestety Polska znajduje się w swego rodzaju pułapce innowacyjności, nie pasując ani do anglosaskiego modelu innowacyjności, ani długoterminowego [3]. Pozostaje nam zmieniać ten stan rzeczy ciągłą pracą na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, w którym liczy się indywidualność, wolność obywatelska i gospodarcza oraz długoterminowe nastawienie na cel i dobro wspólne.

Źródła:
[1] The 6-D model of national culture, geerthofstede.com

[2] Rudnicki, Seweryn. 2017. Jeśli innowacja jest problemem, to kultura innowacji jest rozwiązaniem, www.rp.pl.

[3] What about Poland?, www.hofstede-insights.com.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *